ویروس کرونا ،عبرت‌های بسیاری برای بشریت داشت.

در عصر حاضر گناهانی رواج یافته که بعضی از آن‌ها مربوط به دوره بربریت بوده و مدت‌هاست که منسوخ شده و بشر از آن‌ها فاصله گرفته است؛ بشر مدرن، یک بار دیگر به خرافات دوران بربریت برگشته است و تلاش می‌کند آن خرافات را با نام مدرنیته دوباره احیا کند.

گناهانی مانند همجنس‌بازی به جای همسرگزینی، هم‌خانگی به جای برپایی نظام خانواده، عریان‌گردی زنان، برده‌داری مدرن توسط دنیای غرب به‌خصوص آمریکا، اصالت سود و منفعت به جای عدالت و قسط، اسراف و تبذیر فراگیر در تولید و مصرف، عادی‌سازی طلاق و گسترش آن، بی‌توجهی به یتیمان جوامع، تکیه بیش از اندازه به دانش بشری، کودک‌کشی، بیرون کردن مردم یک کشور از خانه و کاشانه خود، بدعت‌هایی مانند جهاد نکاح، کشتار نسل‌ها به اتهام مسلمانی و تنگ کردن عرصه بر دین، همگی از مظاهر خرافات و بازگشت به دوران بربریت بوده که هر یک از آن‌ها برای هلاکت یک قوم کافی است.

بیماری کووید-۱۹ هشداری به بشر مدرن بود که از گناهان مدرن و کم‌سابقه دست بکشد

قرآن مجید در آیات ۸۰ تا ۸۴ سوره بقره، داستان لوط و قوم او را بیان می‌کند که لوط درباره گناه جدید همجنس‌بازی به قوم خود هشدار داد، اما آن‌ها به جای پذیرش اندرز و دست کشیدن از گناهِ بی‌سابقه خود، لوط و ایمان‌آورندگان به او را تبعید کردند، در نتیجه خداوند بارانی از گوگرد را بر سرشان فرو فرستاد که همگی را نابود کرد و از بین برد؛ به تعبیر قرآن هرکس که با خدا و رسول او مخالفت کند نتیجه آن، گرفتار شدن به فتنه دنیوی و عذاب اخروی است. "وَ مَنْ يُشَاقِقِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ و هركس با خدا و پيامبر او به مخالفت برخيزد قطعا خدا سخت‏ كيفر است ﴿انفال، ۱۳﴾"، بیماری کووید-۱۹، هشداری است به بشر مدرن برای اینکه از گناهان مدرن و کم‌سابقه دست بکشد و بداند که مخالفت با خدا و رسول او، نتیجه‌ای جز مشکلات دنیوی و عذاب اخروی ندارد.

عبرت سوم این است که بشر، زندگی بلند و درازی به بلندای ابدیت در پیش دارد. انسان مدرن بخش دوم و مهم زندگی خود را که در عالم آخرت محقق می‌شود به‌طور کلی از یاد برده است و گمان می‌کند که همه زندگی او در همین چند روزِ دنیا خلاصه می‌شود؛ فراموشی آخرت و چسبیدن به دنیا، بداخلاقی‌های بسیاری را برای بشر مدرن به همراه آورده است.

خداوند در قرآن می‌فرماید: "يَعْلَمُونَ ظَاهِرًا مِنَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَهُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غَافِلُونَ، از زندگى دنيا ظاهرى را مى ‌شناسند و حال آنكه از آخرت غافلند﴿روم، ۷﴾"، ویروس کرونا تلنگری به بشر مدرن است برای اینکه از خواب غفلت بیدار شود و سبک جدیدی از نگاه به زندگی را تجربه کند.

چهارمین عبرت این است که فساد بشر در زمینه محیط‌ زیست بیش از اندازه شده و گسترش فساد موجب به هم خوردن تعادل جهان شده است؛ آنچه امروزه از گسترش سیل، سونامی، آتش‌سوزی جنگل‌ها، زلزله و بیماری و امثال آن در جهان مشاهده می‌شود، چیزی جز محصول و نتیجه فساد بشر در زمین نیست.

به تعبیر قرآن: "ظَهَرَ الْفَسَادُ فِي الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ. به سبب آنچه دست‌هاى مردم فراهم آورده فساد در خشكى و دريا نمودار شده است تا [سزاى] بعضى از آنچه را كه كرده‏‌اند به آنان بچشاند، باشد كه بازگردند ﴿روم، ۴۱﴾"، حادثه کرونا هشداری به بشر است تا به خود آید و از همه رفتارهای ویرانگر در زمین دست بردارد و بیش از این در جهت تخریب محیط زیست تلاش نکند.

عبرت پنجم اینکه که خداوند عقل و خرد را به بشر ارزانی داشته تا با استفاده از آن علم و دانش بشری را گسترش دهد و به‌عنوان مکمل وحی برخی از مشکلات مادی خود را حل کند؛ پیشرفت علم، دانش و دستاوردهای اخیر آن که با شتابندگی و سرعت همراه بود سبب غفلت انسان مدرن از بخش دوم یعنی وحی شد.

جریان کرونا ضعف دانش بشری را آشکار کرد

به‌گونه‌ای که بشر گمان کرد به کمک علم و دانش خود می‌تواند تمام نیازهای خود را مرتفع کند و دیگر نیازی به وحی ندارد، قرآن کریم یادآوری می‌کند که خداوند به انسان علم آموخته است اما انسان وقتی احساس نیاز کند سر به طغیان و سرکشی بر می‌دارد: "عَلَّمَ الْإِنْسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ ﴿۵﴾ كَلَّا إِنَّ الْإِنْسَانَ لَيَطْغَى ﴿۶﴾ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنَى ﴿علق، ۷﴾، آنچه را كه انسان نمى‏‌دانست [به‌تدريج به او] آموخت (۵) حقا كه انسان سركشى می‌كند (۶) همين كه خود را بى ‏نياز پندارد(۷)".

جریان کرونا ضعف دانش بشری را آشکار کرد تا انسان بداند که هرگز نمی‌تواند با تکیه بر علم و دانش خود زندگی بر کره خاکی را پیش ببرد و در مسیر پرخطر زندگی نیازمند قدرت برتر و تکیه‌گاهی مستحکم‌تر از علم دارد و آن قدرت برتر، کسی نیست جز خداوند یکتا و بی‌همتایی که انسان را آفریده و جهان را تدبیر می‌کند.

عبرت ششم این است که بشر در سایه پیشرفت‌های علمی به دستاوردهایی رسیده است که این پیشرفت‌ها باید در جهت رفاه عمومی و سلامت اجتماعی قرار بگیرد اما انسان معاصر نه تنها پیشرفت‌ها را برای منفعت عمومی استفاده نکرده بلکه از آن سوء استفاده کرده و به‌عنوان ابزاری برای ظلم و ستم در دست کشورهای قدرتمند قرار داد تا به‌وسیله آن حقوق ملت‌های ضعیف را پایمال کند.

قرآن کریم به انسان‌ها هشدار می‌دهد ای کاش می‌دانستید که نتیجه ظلم و ستم در هر جامعه‌ای گرفتار شدن مردم آن جامعه به عذاب الهی است: "وَلَوْ يَرَى الَّذِينَ ظَلَمُوا إِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَ أَنَّ الْقُوَّةَ لِلَّهِ جَمِيعًا وَأَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعَذَابِ ﴿البقره،۱۶۵﴾، كسانى كه ستم کرده‌اند اگر مى‏‌دانستند هنگامى كه عذاب را مشاهده كنند تمام نيرو[ها] از آن خداست و خدا سخت‏ كيفر است (۱۶۵)".

قرآن در آیه دیگری هشدار می‌دهد که مواظب ستم‌های اجتماعی باشید؛ زیرا اگر ظلم و ستم اجتماعی زیاد شود و عذاب الهی برسد تنها ستمگران مشمول عذاب نمی‌شوند؛ بلکه همه مردم جامعه را در برمی‌گیرد: "وَاتَّقُوا فِتْنَةً لَا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ ﴿انفال، ۲۵﴾، و از فتنه‏‌اى كه تنها به ستمكاران شما نمى ‌رسد بترسيد و بدانيد كه خدا سخت‏ كيفر است (۲۵)"، ویروس کرونا می‌تواند هشداری باشد به انسان معاصر تا از این همه ظلم و ستم اجتماعی دست بکشد و در جهت عدالت اجتماعی گام بردارد.

هفتمین عبرت این است که انسان معاصر زیاده‌خواه شده است و جوامع هر روز از طریق تبلیغات جهانی برای مصرف بیشتر به مسابقه با یکدیگر می‌پردازند، این رویکرد سبب شده یکی از مؤلفه‌های مهم پیشرفت معنوی یعنی قناعت رنگ ببازد و روح این فضیلت اخلاقی از بین برود و تکاثر و زیاده‌طلبی گسترش یابد.

چیزی که قرآن بر مذمت آن تأکید می‌ورزد: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ أَلْهَاكُمُ التَّكَاثُرُ ﴿۱﴾ حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقَابِرَ ﴿۲﴾ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿۳﴾ ثُمَّ كَلَّا سَوْفَ تَعْلَمُونَ ﴿۴﴾ كَلَّا لَوْ تَعْلَمُونَ عِلْمَ الْيَقِينِ ﴿۵﴾ لَتَرَوُنَّ الْجَحِيمَ ﴿۶﴾ ثُمَّ لَتَرَوُنَّهَا عَيْنَ الْيَقِينِ ﴿۷﴾ ثُمَّ لَتُسْأَلُنَّ يَوْمَئِذٍ عَنِ النَّعِيمِ ﴿۸﴾ به نام خداوند رحمتگر مهربان. تفاخر به بيشتر داشتن، شما را غافل داشت (۱) تا كارتان [و پايتان] به گورستان رسيد (۲) نه چنين است زودا كه بدانيد (۳) باز هم نه چنين است زودا كه بدانيد (۴) هرگز چنين نيست اگر علم‏اليقين داشتيد (۵) به يقين دوزخ را می‌بينيد (۶) سپس آن را قطعا به عين‏اليقين درمى‏‌يابيد (۷) سپس در همان روز است كه از نعمت [روى زمين] پرسيده خواهيد شد (۸"،، بنابراین بیماری کرونا می‌تواند بیدارکننده بشریت باشد تا دست از این همه زیاده‌خواهی بردارد و به سمت قناعت در تولید و مصرف برود.